EBRD

EBRD ve CTF’ten Türkiye’ye jeotermal enerji için fon desteği

By Olga Rosca
@olgarosca

EBRD and CTF give funding boost to Turkey’s geothermal energy

English translation

İlk evrede jeotermal arama, sondaj, teknik ve finansal riskleri azaltmak için finansman ve danışmanlık yardımı

Türkiye’nin önemli jeotermal enerji potansiyelinden istifade etmek için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Temiz Teknoloji Fonu (CTF), bugün İstanbul’da yapılan 7. Enerji Verimliliği Forumu ve Fuarı’nda jeotermal arama sondajı yatırımlarını destekleyen bir program başlattıklarını bildirdi. 

Jeotermal enerji projeleri özellikle ilk aşamalarda yüksek yatırım masrafları, proje geliştirme riskleri ve sondajla kaynağı doğrulama sonrasında proje finansmanına erişim zorlukları dolayısıyla büyük riskler taşıyor. 125 milyon dolarlık PLUTO girişimi, riskleri azaltmak için özel sektör proje geliştiricilerine finansman ve danışmanlık sağlayacak. 

İsmini klasik mitolojide yeraltı dünyası hükümdarından alan PLUTO programı, EBRD’den alınan 100 milyon doları ve İklim Yatırım Fonu (CIF)’nun çok taraflı kalkınma bankaları tarafından tasarlanan ve geliştirilen fonu CTF’ten alınan 25 milyon doları birleştiriyor. Program, çok taraflı kalkınma bankalarının dünyada jeotermal enerji üretiminin arttırılması yönünde yürüttüğü kampanyanın bir parçası.

PLUTO iki evreden oluşuyor. Birinci evrede jeotermal arama finansmanı CTF’in fonundan karşılanıyor. Arama başarılı olduğu takdirde, ikinci evrede, EBRD sondajın son aşamaları ve santral inşaatı için finansman sağlayabiliyor. 

PLUTO, yenilenebilir enerji üretimine yılda 400 GWh ekleyerek toplamda asgari 60 MW kapasiteye varan, en az beş yeni jeotermal enerji santrali (JES) geliştirmeyi amaçlıyor. Böylece, Türkiye’nin jeotermal enerji kurulu gücünü yüzde 10’dan fazla yükselterek ülkenin yenilenebilir enerji hedeflerine erişmesine önemli katkıda bulunacak.

Türkiye 2030’a kadar toplam kurulu gücünün yüzde 30’unun yenilenebilir enerjiden oluşacağı taahhüdünde bulunmuştu. Türkiye, kurulu gücüne 34 GW hidroelektrik, 20 GW rüzgâr enerjisi, 5 GW güneş enerjisi, 1 GW biyokütle enerjisi ve 1 GW jeotermal enerji eklemeyi amaçlıyor.

Türkiye’de jeotermal enerji potansiyelinin 4,5 GW civarı olduğu tahmin ediliyor. Ekim 2015 itibariyle, Türkiye’de jeotermal enerji kurulu gücü yaklaşık 600 MW’a yükselerek toplam potansiyelin yüzde 13’üne erişti. Kaynakların büyük çoğunluğu Batı Anadolu’da olmakla birlikte, Orta ve Doğu Anadolu’da da kayda değer potansiyel olduğu belirlendi.

EBRD Enerji Verimliliği ve İklim Değişikliği Kıdemli Müdürü Adonai Herrera-Martinez, “EBRD, özel sektör jeotermal enerji geliştiricilerinin sermaye açığını gidermeye yardımcı olan tek finansal kuruluş. Amacımız Türkiye’nin yeraltında kalan yenilenebilir enerji potansiyelini ortaya çıkarmak ve kamu fonlarına bel bağlayan sektörde özel yatırımı ve banka finansmanını teşvik etmek” şeklinde konuştu.

Daha önce, EBRD, Türk ticari bankaları aracılığıyla Tuzla, Gümüşköy, Pamukören, Babadere, Alaşehir, ve Umurlu JES olmak üzere altı JES’in finansmanını üstlendi.  

Türkiye’nin artan elektrik talebini karşılama ve pahalı ithal yakıtlardan uzaklaşmak için kaynak çeşitlendirme çabaları doğrultusunda, EBRD için Türkiye’de sürdürülebilir enerji yatırımları yapmak stratejik önem taşıyor.  Bankanın toplam portföyünün takriben yarısı sürdürülebilir enerji yatırımlarından oluşmakta. 2009 yılından beri EBRD- Türkiye’nin en büyük iki rüzgâr santrali Bares ve Rotor’un yanı sıra, Türkiye’nin en büyük jeotermal santrali ve Avrupa’nın en büyük ikinci jeotermal santrali olan Efeler JES de dahil olmak üzere-  sürdürülebilir enerji projelerine yaklaşık 2,8 milyar Euro yatırım yaptı. 

EBRD ayrıca yenilenebilir enerji projelerine yatırımın arttırılması için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile çalışıp Türkiye’nin ilk Ulusal Yenilenebilir Enerji Eylem Planı’nın geliştirilmesine yardımcı oldu. Bugünlerde, Türk sanayisinin daha az enerji tüketmesine yardımcı olmak için Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı üzerinde çalışılıyor.

Türkiye 1,9 milyar Euro yatırım ile EBRD finansmanından en çok yararlanan ülke. 

Türkiye’de yatırımlarına 2009 yılında başlayan EBRD; İstanbul, Ankara ve Gaziantep ofislerinden faaliyete devam etmekte. Banka bugüne dek Türkiye’de altyapı, enerji, tarım, sanayi ve finans alanlarında 170’ten fazla projeye 6,8 milyar Euro yatırım yaptı. Ayrıca, bu girişimlere farklı finansman kaynaklarından yaklaşık 16 milyar Euro sağlandı. 

EBRD yatırım yaptığı ülkelerde en büyük yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği finansörü. Banka, kuruluşundan beri süregelen güçlü çevreci sorumluluğu sayesinde, sürdürülebilir enerji ve kaynak kullanımı faaliyetlerini istikrarlı bir şekilde arttırdı. Geçenlerde EBRD sürdürülebilir enerji ve kaynak finansmanını önümüzdeki 5 yıl içinde 18 milyar Euro’ya çıkartma hedefini duyurdu.